اختلاف کاتیون –آنیون جیره واثر آن بر تب شیر:

      مقدمه:

 PHخون گاو 7.31تا7.35 است.شرایط خیلی اسیدی یا خیلی بازی ٬شکل پروتئین ها ی سلولی ٬ به ویژه آن دسته که در سطح سلول قرار دارند را تغییر می دهند.

این شرایط بازی یا اسیدی ٬غشای سلول را تخریب کرده و جریانی از یون ها و مایعات خارج سلولی به درون سلول اتفاق می افتند و در نهایت از بین می روند.

تغییرات PHبا شدت کمتر می تواند فعالیت آنزیم های سلولی و ساختار گیرنده ها هورمونی را تحت تاثیر قرار داده که به نوبه خود تولد حیوان ویا مقاومت به بیماری را تحت تاثیر قرار می دهند. 

    PH چیست وچه چیزی PHسلول و خون را تعیین می کند؟

PHیک محلول ٬عکس لگاریتم یون Hدرآن محلول است .خلاصه اینکه اگر تعداد آنیون ها  (شامل OH) در یک محلول بیش از تعداد کاتیون ها (شامل H) گردد .

غلظت Hدر آن محلول بیشتر از مقدار موجود در آب خالص خواهد شد و محلول PHاسیدی )کمتر از 7 )خواهد داشت و وقتی که کاتیون ها از آنیون ها بیشتر شد محلول Hکمتر وPHقلیایی (بیشتر از 7)خواهد داشت.  

کلرید آمونیوم ماده معدنی قوی برای افزودن آنیون ها به بدن است چرا که یون کلر به خوبی جذب می شود اما یون آمونیوم در شکمبه باقی می ماند.علاوه بر آن کلرید کلسیم نیز می تواند خون را اسیدی کند .

      تب شیر:

گاوی که فقط 10 لیتر آغوز (2.3 کلسیم در هر کیلوگرم) تولید می کند در هر بار دوشش 23 گرم کلسیم از دست خواهد داد این مقدار حدودا 9 برابر بیش از کلسیمی است که در مخازن پلاسمایی گاو وجود دارد کلسیمی که از مخزن پلاسمایی خارج می شود بایستی از طریق افزایش جذب روده ای کلسیم و برداشت آن از استخوان ها جایگزین گردد. طی دوره خشک که احتیاجات کلسیم حداقل است ساز و کار ها یاد شده برای جایگزینی کلسیم پلاسما نسبتا غیر فعال است .

      در هنگام زایمان گاو بایستی هر روز 30 گرم کلسیم یا بیشتر را به درون مخزن کلسیمی خون وارد کند        بنابر این تقریبا همه گاو ها در چند روز اول پس از زایش درجاتی از هیپوکلسیمی را تجربه می کنند و د       ر همان حال روده و استخوان به نیاز ها کلسیمی برای شیردهی سازگار می شوند.

      در این گاوها جریان کلسیمی به سمت پستان باعث کاهش غلظت پلاسمایی و خارج سلولی شده که به  آن تب شیر می گویند.

      تنظیم درون ریز کلسیم پلاسما :

هورمون پاراتیروئید (PTH) و 1-25 دی هیدروکسی کوله کلسیفرول در پاسخ به هیپوکلسیمی تولید شده و در جهت افزایش ورود کلسیم به مخزن خارج سلولی آن فعالیت می کنند.

کاهش کلسیم پلاسما باعث ترشح PTH از غده پاراتیروئید میشود PTHظرف چند دقیقه باز جذب کلسیم کلیوی را از تصفیه گلومرولی افزایش می دهد. اگر جریان کلسیم از مخزن خارج سلولی زیاد باشد ترشح مداوم PTHمی تواند برداشت کلسیم ذخیره شده را در استخوان تقویت کند.

کلسیم در استخوان ها به دو حالت وجود دارند:

1. مقدار کمی کلسیم به صورت محلول در مایعاتی که سلول ها استخوانی را فرا گرفته اند ودر بین کنالی      کولی استخوان وجود دارند. 

       با تحریک PTH این کلسیم موجود در مایعات استخوانی می تواند توسط سلول ها خطی استخوانی سری        عا به مخزن خارج سلولی انتقال یابد.

2.  به طور محکم به ماتریکس آلی کلاژنی استخوان به صورت ذخایر فسفات هیدروژن کلسیم متصل     است ترشح PTH باعث ترشح ذراتی توسط استئوبلاست ها می شودو در نهایت فعال سازی استئو کلاست ها جدید. PTH متابولیسم ویتامین D کلیه ها را در جهت تولید 1-25 دی هیدروکسی کوله کلسیفرول تقویت می کند.هورمون 1-25دی هیدروکسی کوله کلسیفرول به صورت سینرژیسم (همکوشی) با PTH فعالیت استئوکلاستیک استخوان را تقویت کرده و رها سازی کلسیم از استخوان را افزایش می دهد و بازجذب کلسیم را از لوله ها کلیوی تا حد کمی بالا می برد.

      کنترل تب شیر از طرق جیره :

وقتی یک گاوقبل از زایمان جیره ای با کلسیم بالا مصرف می کند برداشت کلسیم از ذخایر استخوانی را محدود کرده و از کار می اندازد در نتیجه در هنگام زایمان گاو قادر نیست تا از ذخایر کلسیم و ساز و کار های جذب روده ای کلسیم استفاده کند ودر حالت هیپوکلسیمی شدید باقی می ماند.

جیره های کم کلسیم (کمتر از 20 گرم در روز ) که در چند هفته آخر آبستنی تغذیه می شوند و به دنبال آن جیره ها ی شیردهی پر کلسیم پس از زایش شدیدا وقوع تب شیر را کاهش می دهند.

جیره های پیش از زایمان با فسفر بالا (بیش از 80 گرم در روز )نیز وقوع تب شیر را افزایش میدهند .

جیره های حاوی کاتیون زیاد وقوع تب شیر را القا می کند.

در صورتی که جیره ها ی حاوی آنیون زیاد می تواند از تب شیر پیشگیری کند .

گاو هایی که از جیره ها ی حاوی پتاسیم و سدیم زیاد در هنگام زایمان تغذیه شدند غلظت 1-25 دی هیدروکسی کوله کلسیفرول کمتری در پلاسمای خون نسبت به گاو هایی که از جیره ها ی حاوی کلراید و سولفات در زمان زایش استفاده می کردند داشتند. با افزودن آنیون ها به جیره وقوع تب شیر از 4 تا 26 درصد کاهش یافت.

افزودن آنیون ها به جیره توانایی پاسخ به PTH را به حیوان بازگردانده و از گسترش هیپوکلسیمی شدید جلوگیری می کند.

اثر پتاسیم و کلسیم جیره بر تب شیر وpH ادراردرگاو جرسی    :

افزودن و یا عدم افزودن نمک ها آنیونی معیار بسیار مهمتر ی برای تعیین وقوع تب شیر بودتا مصرف کلسیم .
مکمل های نمک ها ی آنیونی قادر به پیشگیری از تب شیر بودند حتی موقعی که مقدار کلسیم جیره گاو خش متوسط بود (حدود 100 گرم در روز ) گاو ها تغذیه شده با مکمل نمک ها آنیونی تب شیر کمتر (4 درصد در برابر 17 درصد ) و غلظت کلسیم خون بیشتری در روز زایمان نسبت به گاو ها ی دیگر داشتند.

تحقیق دیگری در آزمایشگاه نشان داده است که یک نوع دیگر از تب شیر ( حدودا 20 درصد از گاو ها تب شیری ) وجود دارد که در آن 1-25دی هیدروکسی کوله کلسیفرول یا وجود ندارد و یا با تاخیر ایجاد می    شود. این ناهنجاری در گاو هایی دیده می شود که از برگشت تب شیر رنج می بردند. تمامی آنها از جیره ها ی پر کلسیم (125 گرم در روز ) و تعادل آنیون – کاتیون بالا قبل از زایمان تغذیه کرده بودند در این گاو ها که دچار برگشت تب شیر بودند غلظت 1-25دی هیدروکسی کوله کلسیفرول پلاسما با کاهش کلسیم خون حیوان افزایش نیافت.

      تعادل تعادل آنیون – کاتیون جیره و عملکرد شیردهی :

افزودن آنیون ها به جیره قبل از زایمان تولید شیر را در شیردهی بعدی 500 تا 300 کیلو گرم افزایش داد . بهبود معنی دار در نرخ آبستنی 150 روز پس از زایمان در گاو هایی که از جیره ها ی حاوی آنیو

ن بالا تغذیه کردند دیده شده است. تغذیه جیره ها ی آنیونیک وقوع جفت ماندگی را کاهش می دهند علا

وه بر این موارد خیز پستان کمتری گزارش شده است.

کاربرد عملی تنظیم تعادل آنیون – کاتیون :

چنانچه کلسیم جیره کم باشد گاوهایی که قبل از زایمان با جیره ها ی بیش از حد آنیونیک تغذیه شدند ممکن است در معرض هیپوکلسیمی بیشتری باشند (مصرف 120 تا 150 گرم در روز توصیه می شود.

افزودن آنیون هابه جیره نه تنها برای پیشگیری از تب شیر٬ بلکه به خاطر پیشگیری از هیپوکلسیمی تحت بالینی که می تواند باعث مشکلاتی چون جفت ماندگی و جابجایی شیردان شود مد نظر قرار گرد.

چکیده:

این پژوهش به منظور تخمین ترکیبات بدن بوسیله روش ترقیق اوره صورت گرفت، که در آن از32 راس بره دنبه‌دار استفاده گردید. سعی شد تا حد امکان، یکنواختی از تمام جهات بخصوص از نظر سن و وزن رعایت شود. برای تعیین ترکیبات بدن بره‌ها، تزریق اوره و خونگیری در پایان دوره پروار و قبل از کشتار دامها (برای تجزیه لاشه) انجام گرفت. پس از آن نمونه‌های پلاسمای خون از نظر میزان اوره مورد آنالیز قرار گرفته و به کمک فرمول‌های مربوطه، در صد فضای انتشار اوره محاسبه شد و همبستگی آن صفات حاصل از تجزیه لاشه بدست آورده شد. نتایج حاصل نتوانست معیار خوبی برای برآورد صفات لاشه ومیزان پروتئین، چربی و آب لاشه باشد. همبستگی‌های محاسبه شده و معادلات تابعیت بین ترقیق اوره و این صفات، پایین و از ضرایب تعیین(R²) کوچکی بر‌خوردار بودند. نتایج بدست آمده از این پژوهش با نتایج بارتل و همکاران(1988)، شیران‌چهارسوقی(1374) و داورنیا(1375) مطابقت دارد. با توجه به نتایج این پژوهش و دیگر پژوهش‌ها بنظر می‌رسد که روش ترقیق اوره، روش مطمئنی جهت تخمین ترکیبات بدن بره‌های پرواری دنبه‌دار نباشد.

کلمات کلیدی: اوره، فضای انتشار اوره، ترکیبات بدنی، بره نر پرواری.                                                                                     

مقدمه

ترکیبات بدن بخصوص ذخایر انرژی آن منعکس کننده وضعیت انرژی مصرفی و اثر آن روی عملکرد تولید و تولید مثل است. تخمین ترکیبات بدن، اطلاعات ارزشمندی در مورد مرحله رشد و نمو، و وضعیت تغذیه ای دام می دهد که تنها با اندازه گیری وزن دام یا تولیداتش دستیابی به آنها میسر نمی باشد. روش های گوناگونی برای اندازه‌گیری ترکیبات بدن وجود دارد که از آن جمله می‌توان به روش کشتاری، روش ارزیابی چشمی، تعیین چگالی یا دانسیته بدن، استفاده از امواج مافوق صوت برای تعیین ضخامت چربی، استفاده از پتاسیم رادیو اکتیو برای محاسبه پروتئین و تکنیک رقیق سازی برای تخمین مقدار آب بدن اشاره کرد. تکنیک رقیق سازی یک روش سریع و ارزان است که مزایای آن، زمان کوتاه برای پخش شدن در آب بدن ورسیدن به تعادل در آن، راحتی کاربرد و وجود روش اندازه گیری نسبتا ساده می‌باشد.

 تا کنون محققین زیادی از روش ترقیق اوره برای تخمین ترکیبات بدن استفاده نموده‌ا‌ند. بارتل و همکاران(1988) آزمایشی را جهت ارزیابی ترقیق اوره به عنوان برآورد کننده ترکیب بدن بره ها (آمیخته‌ای از دو نژادسافولک و رامبویلت)به انجام رساندند. نتایج این آزمایش نشان داد که سهم تغییرات در ترکیب بدن بره‌ها که بوسیله فضای انتشار اوره محاسبه شده، رضایت بخش نمی‌باشد. رول و همکاران(1986) اعتبار معادلات منتشر شده و مقایسه آن را با ترکیبات بدن گوساله‌های نر اخته گوشتی را مورد بررسی قرار داده و نتیجه گرفتند که تخمین فضای انتشار اوره ممکن است بین جمعیت های مختلف گوساله های نراخته تفاوت داشته باشد. محرری (1373) برای تخمین ترکیبات بدن گوساله های نر هلشتاین، از این روش استفاده کرد. نتایج تحقیق اونشان داد که ترقیق اوره، روش مناسبی برای برآورد ترکیبات بدن گوساله‌ها است. جعفری (1375) نیز نتایج رضایت بخشی از روش ترقیق اوره برای برآورد ترکیبات بدن گوساله‌های نر هلشتاین بدست آورد. شیران چهار سوقی(1374)روش ترقیق اوره را برای تخمین ترکیبات بدن بره‌های نر پرواری لری و بختیاری بکارگرفت. نتایج آن پژوهش نشان داد که میزان همبستگی بین درصد انتشار اوره و ترکیبات لاشه بسیار پایین است.

مواد و روش‌ها:

 در این پژوهش از 32 راس بره نر دنبه‌دار (ورامینی)که مورد پروار قرار گرفته بودند استفاده گردید.در انتخاب سعی شدتا حد امکان، یکنواختی از تمام جهات بخصوص از نظر سن و وزن رعایت شود. تزریق اوره در پایان دوره پروار صورت گرفت.بره‌ها پس از اعمال 14 تا 16 ساعت محرومیت از آب و خوراک توزین شدند و میزان اوره تزریقی برای هر بره به نسبت 130 میلی‌گرم اوره به ازای هر کیلوگرم وزن زنده محاسبه می‌گردید. جهت تزریق اوره، محلول20 درصداوره، بوسیله سرم فیزیولوژیکی تهیه شد و به مقدار65/0 میلی‌لیتر به ازاء هر کیلوگرم وزن زنده دام، بوسیله سرنگ 50 میلی‌لیتری از طریق ورید وداج به دام تزریق شد. خونگیری یکبار قبل از تزریق اوره ویکبار بعد از تزریق اوره(12-9 دقیقه بعد) بوسیله لوله‌های خلاء حاوی ماده ضد انعقاد انجام شد. بعد از جدا سازی پلاسما بوسیله دستگاه سانترفیوژ، میزان اوره پلاسما با استفاده از دستگاه اتوآنالیزر تعیین گردید. سپس به کمک فرمول‌های مربوطه، در‌صد فضای انتشار اوره محاسبه شد. از طرف دیگر برای یافتن مقدار واقعی ترکیبات لاشه، پس از کشتار بره‌ها، تجزیه لاشه با دقت صورت پذیرفت. همبستگی بین صفات و ضرایب رگرسیون بکمک نرم‌افزار آماری SAS محاسبه گردید.

نتایج و بحث:

نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که میانگین اوره تزریق شده برابر 09/4491 میلی‌گرم ومیانگین تغییرات ازت اوره پلاسما قبل و 9تا12 دقیقه بعد از تزریق محلول اوره، 55/33 میلی‌گرم در 100 میلی‌لیتر می‌باشد. میانگین درصد فضای انتشار اوره نسبت به وزن زنده بدن برای تمام بره‌ها بطور متوسط 88/49 درصد گردید. در تحقیق حاضر، نتایج حاصل از آزمایش نتوانست معیار خوبی برای برآورد صفات لاشه و میزان پروتئین، چربی و آب لاشه باشد. همبستگی‌های محاسبه شده و معادلات تابعیت بین ترقیق اوره و این صفات، پایین و از ضرایب تعیین ((R² کوچکی برخوردار بودند. بدین جهت از گزارش این ضرایب همبستگی و معادلات تابعیت مربوطه خودداری شد. نتایج بدست آمده از این پژوهش در مورد ترقیق اوره، با نتایج بارتل و همکاران(1988)، شیران چهارسوقی(1374) و داورنیا (1375) مطابقت دارد. این محققین نتایج رضایت بخشی را جهت تعیین ترکیبات بدن با روش ترقیق اوره بدست نیاوردند. با توجه به نتایج حاصله از این پژوهش‌ و آزمایش شیران چهارسوقی(با استفاده از بره‌های نر پرواری لری بختیاری) و آزمایش داورنیا (با استفاده از بره‌های نر ورامینی)، بنظر می‌رسد که روش ترقیق اوره، روش مطمئن و کاربردی جهت تخمین ترکیبات بدن بره‌های پرواری دنبه‌دار نباشد.

نوع و چگونگی تغذیه در رشد و نمو دام ، اثر مستقیم دارد .  هر اندازه دام جوانتر باشد ، نوع تغذیه در رشد آن اثر بیشتری دارد  بالعکس با افزایش سن از اثر تغذیه در میزان رشد کاسته خواهد شد .

 با توجه به اینکه تغذیه یکی از عوامل بسیار مهم و اصلی در رشد محسوب می گردد ولی بین میزان  رشد  ومیزان نیاز به انرژی در دام رابطه مستقیمی وجود ندارد . چرا که در دام جوان بیشترین قسمت انرژی غذا صرف رشد و نمو اعضا می گردد  در صورتیکه در دام بالغ قسمت اعظم انرژی غذا وارد چرخه متابولیسم چربی شده و به چربی ذخیره ای ( آدیپوز ) تبدیل می گردد . بنابراین دام برای تولید یک گرم گوشت 4.1 کیلو کالری انرژی ولی برای تولید یک گرم چربی 9.2 کیلو کالری انرژی نیاز دارد . با توجه به مطالب ذکر شده دامپروران همیشه باید دام جوان را پروار کنند و قبل از پایان مرحله رشد  روانه کشتارگاه گردند تا از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد .

نتیجه گیری نهایی اینکه  بازده استفاده از مواد غذایی در دامهای جوان بیشتر از دامهای مسن می باشد و خیلی بهتر و بیشتر آن را به فر آورده های مورد نظر تبدیل می کنند.

ترویج استفاده بهینه ازسیلاژ برگ و طوقه چغندر قند درخوراک گوسفند

مقدمه

براساس آمار منتشره میانگین برداشت چغندر قند درسه دوره کشت منتهی به سال1381 که رقمی بالغ بر 29 تن در هکتار می باشدوبا عنایت به اینکه  سالانه نزدیک به000/176 هکتار از اراضی کشاورزی‌ کشور اختصاص به کشت‌ چغندرقند اختصاص دارد،‌ میزان تولیداین محصول را می توان حدود 5104 هزار تن برآورد نمود که حدود 50 تا60 درصد آن را برگ وطوقه چغندرقند تشکیل می دهدو با توجه به میزان عملکرد چغندر قند در سالهای فوق مقدار برگ و طوقه چغندرقندتولید شده درهرسال رقمی بالغ بر2800هزارتن می باشد.

 در حال حاضر برگ و طوقه چغندر قند تولید شده در هر هکتار بر اساس میزان سربرگ چغندر موجود ، حدود 400 تا 800 هزارریال قیمت گذاری می شود. بر اساس میانگین تولید استانهای خراسان (29 تن در هکتار) ،  ارزش هر کیلو برگ و طوقه چغندر تازه باحدود80 % رطوبت و احتساب هزینه های کارگری ، حمل و افزودنی های مورد نیاز ، حدود 100 ریال و قیمت خشک آن نیز500 ریال برآورد می گردد که حدود30% قیمت یونجه خشک و یا 50% قیمت ذرت علوفه ای ارزش دارد).با توجه به مبلغ یادشده وارزش غذایی برگ وطوقه چغندر درمقایسه باقیمت بالای سایر مواد خوراکی دام، می توان جایگاه ویژه ای برای این ماده خوراکی قائل شد.    

مواد و روش ها:

جهت ترویج استفاده بهینه از برگ و طوقه چغندر قند در تغذیه دام ، با همکاری معاونت امور دام و مدیریت ترویج و مشارکتهای مردمی در7 نقطه از خراسان رضوی که کشت چغندرقند رایج است  ( تربت حیدریه، تربت جام،تایباد- باخرز،  سبزوار ، قوچان، نیشابور و صالح آباد) ، این طرح به اجرا در آمد. در مرحله اول ، برگ و طوقه چغندر از محل جمع آوری و پس از خردکردن، در سیلوهای پلاستیکی و یا سیلوهای زمینی ریخته شده و پس ازفشردن و خارج نمودن هوا درب سیلوها به مدت 2 ماه جهت طی شدن فرایندهای تخمیر بسته شد. همزمان باتهیه سیلوهای آموزشی، کارگاه های آموزشی با حضور مروجین و دامداران  درهر یک از مناطق ذکر شده برگزار شده و مزایا و روش صحیح تهیه سیلاژ و استفاده بهینه از آن در خوراک گوسفندان داشتی، به اطلاع فراگیران رسید. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده در این مورد  فرمول  ترویجی توصیه شده برای تهیه مواد سیلویی، به ازای هر تن برگ و طوقه پلاسیده شده، 25کیلو ملاس + 5/2کیلو اوره+25/1 کیلوگرم آهک مرده بود که ابتد ملاس  توزین شده و به میزان هم وزنش با آب رقیق گردیده ، و اوره و آهک به میزان مذکور به  شربت ملاس  اضافه شده و پس از اینکه کاملا محلول یکنواخت حاصل شد ، بتدریج در لایه‌های مختلف سیلو ریخته شود). بعد از گذشت 2 ماه سیلوها باز شده و نمونه برداری برای اندازه گیریpH و برخی خصوصیات شیمیایی سیلوها نظیر CP, DM, OM, NDF, ADF, انجام شد. کیفیت و خصوصیات ظاهری  مواد سیلویی با حضور دامداران مربوطه بررسی شده و مورد استقبال آنان قرار گرفت.

 نتـایـج‌ و بحث:

تردی‌ ، ترشیدگی‌ و رنگ‌ مواد سیلوئی‌،از عوامل‌ مهم‌ در تعیین‌ کیفیت‌ سیلاژ است‌ .با افزایش‌ اوره‌ در سیلوهای‌ آزمایشی‌ نیز کاهش‌ فساد در مواد سیلوئی‌ مشاهده‌ شد. نتایج سایر آزمایشات نیز نشان دادکه  استفاده‌ از اوره‌ باعث‌ افزایش‌ پروتئین‌خام‌ در سیلاژ و کاهش‌ کپک‌زدگی‌ درآن شد. از طرفی‌آمونیاک‌ حاصل از هیدرولیز اوره‌ با اسیدلاکتیک‌ تولید لاکتات‌ آمونیم‌ کرده‌ که‌ ماده‌ اخیر باایجاد فشاراسمزی‌ بعنوان‌ یک‌ نگهدارنده‌ مواد سیلوئی‌ عمل‌ می‌کند.

ملاس‌ بعنوان‌ یک‌ کربوهیدرات‌ سهل‌ الهضم‌ که‌ براحتی‌ می‌تواند برای‌ میکروارگانیسمهای‌ موجود در سیلومورد استفاده‌ قرار گرفته‌ و انرژی‌ مورد نیاز آنها را تأمین‌ کند،باعث‌ افزایش‌ سرعت‌ تخمیر و تولید اسید لاکتیک‌در سیلو شده‌ که‌ در نتیجه‌ آن‌ pH مواد سیلوئی‌ زودتر کاهش‌ می‌یابد. به‌ نظر می‌رسد مدت‌ مورد نیاز برای‌ کامل‌ شدن‌ فرآیندهای‌ تخمیر در سیلاژ برگ‌ و طوقه‌ چغندرقند چاپرنشده ‌بدون‌ استفاده‌ از  مواد افرودنی‌، حداقل‌ 5/2-2 ماه باشد . همچنین، زمان‌ 36 تا 48 ساعت‌ برای‌ پلاساندن‌ علوفه‌ جهت‌ بهبود ماده‌خشک‌ با درنظر گرفتن‌حداقل‌ تغییرات‌ در میزان‌ کربوهیدرات‌ و ترکیبات‌ ازته‌ مناسب‌ به نظر می رسد.

نتایج سایرآزمایشات نشان داد که‌ میزان‌ ضرایب‌ تجزیه‌پذیری‌ سریع‌ ماده‌ خشک‌ و پروتئین‌خام در سیلاژهای‌ برگ‌ و طوقه‌ چغندرقند نسبتاً بالابوده‌، بنابراین‌ در ساعات‌ اولیه‌ قسمت‌ عمده‌ محتوای‌ انرژی‌ و پروتئین‌ قابل‌ تجزیه‌ آن‌در محیط شکمبه‌ آزاد می‌گردد لذا به‌ نظر می‌رسد حدود 80% آن‌ در 16 ساعت‌ پس‌ از خوراک‌ دادن‌ تجزیه‌ شده‌و تا 24 ساعت‌ پس‌ از خوراک‌ دادن‌ منحنی‌های‌ تجزیه‌پذیری‌ ماده‌ خشک‌ و پروتئین‌ خام‌ تقریباً به‌ وضعیت‌ثابتی‌ رسیده‌اند.

 توصیه های فنی و ترویجی :

با توجه به اطلاعات موجود، برای استفاده بهینه این ماده سیلویی،  بهتر است با مواد خشبی مثل کاه و کلش بصورت مخلوط استفاده شود. 

برگ چغندرقند سیلو شده را  می‌توان بعنوان بخشی از جیره گوسفندان پرواری و داشتی و گوساله های پرواری(حدود 25-20% خوراک مصرفی روزانه دام مورد نظر ) ، مورد استفاده قرار داد. ولی برای گاوهای اصیل  شیری  بدلیل وجود خاک در آن توصیه نمی‌شود( در صورت به حداقل رساندن عامل مذکور در این مورد نیز به میزان توصیه شده از آن می توان در جیره استفاده نمود).

كاري از دانشجويان 85 و 86

سالن ذخيره خوراك:

منبع اصلي موادغذايي وارد شده به كارخانه است كه دراين مكان مواد مورد نياز براي تهيه خوراك دام ذخيره مي شود.درهنگام ذخيره سازي ازمواردي كه بايد به آن توجه كرد رطوبت مواداوليه است كه به طورمعمول بايد بين 10 تا 12%باشد.ازعوامل ديگر ميزان پروتئين مواد است كه مقداربهينيه آن 2.2%است كه توسط آزمايشگاه كنترل كيفي مورد بررسي قرارمي گيرد.نكته بعدي كه بايد مورد توجه واقع شود ميزان كپك زدگي مواد است كه مواد مورد استفاده بايد عاري ازهرگونه كپك زدگي باشند.

آسياب ها وميكسرها:

 ذرت- جو- كنجاله تخم پنبه دانه براي تهيه خوراك بايد آسياب شوند.اندازه توري هاي آسياب براي ذرت 8 ميلي متر و براي جو 6 ميلي متراست همچنين جو دوبارآسياب مي شود چون ممكن است جو زنده در خوراك باقي بماند و بصورت دست نخورده در مدفوع گاو دفع شوند،كه براي آرد كردن آن جورا دوبارآسياب مي كنند.

مكمل ها در كارخانه به طور جداگانه ميكسر مي شوند  وبه آنها نيز ملاس مي افزايند چون ملاس پلت چسبان است و نسبت استفاده از آن براي فرمول هاي مختلف جيره از 4 تا 5 % متغيير است . به طور كلي ملاس براي خوراك هاي آردي هم استفاده مي شود چون هم گرد وغبارخوراك را مي گيرد و هم پرت غذا را كم مي كند. درهنگام تهيه خوراك آردي يك سري مواد افزودني و دارو ها به آن اضافه مي شود كه عبارت اند از :اكسيد منيزيم 1%-آنزيميت 1%- بي كربنات سديم (جوش شيرين) 1% و حداكثر 1.5%-مكمل دام1%-اوره 1%-و كربنات كلسيم هم به ميزان 1%اضافه مي شود.

شكمبه موثر استph نكته:جوش شيرين براي كاهش

 نكته: به غير از بافر ها بقيه مواد مصرفي جيره بايد بر اساس نياز جيره تنظيم شوند.

دستگاه توليد پلت:

درجه توري پلت (دايو)براي مرغ 5 است و براي گاو شيري 10 كه در اين كارخانه از اندازه هاي 9 و 12 نيز استفاده مي شد.ازملاس به عنوان پلت چسبان نيز استفاده مي شود زيرا باعث استحكام پلت مي شود.

نكته: در گاو پرواري پلت كردن موجب افزايش مصرف خوراك مي شود.

مواد مختلف براي تهيه خوراك

جو:

در انتخاب جو براي تهيه خوراك بايد به اندازه (درشتي)-مواد خارجي –وجود علف هاي هرزوغيره درجوتوجه كرد .به طور كلي جو دانه اصلي كنسانتره محسوب مي شود كه داراي 11%پروتئين و 1.98%انرژي است.

ذرت:

استفاده از يك كيلو گرم آرد ذرت در جيره سبب تامين نشاسته عبوري مي شود نشاسته عبوري ذرت بيشتر از جو است ولي به طور كلي ميزان آن براي هر دانه سيلويي متفاوت است .

سبوس برنج:

داراي درصد چربي غير اشباع بالايي است وبهتر است در هنگام مصرف از آنتي اكسيدان استفاده شود.اگر بيشتر از 6 ماه نگهداري شود فاسد مي گردد.ميزان مصرف آن براي گاو پرواري 4%ودر گاو شيري به خاطر سيليس موجود در آن استفاده نمي شود زيرا ديده شده كه با مصرف آن ميزان ورم پستان در گله به طور چشمگيري افزايش يافته است.

كنجاله كلزا:

كلزا همان واريته اصلاح يافته منداب است (منداب كانادايي)پروتئين آن كمتر از منداب است ولي فيبرش از منداب بالاتر است و به طور كلي مواد سمي كمتري دارد(اسيد اروسيك وگلوكوزيتا)

سبوس گندم:

هرچه سبوس گندم به ميزان كمتر آردي باشد از نظرسطح انرژي بالاتر است و هرچه فيبري تر باشد پروتئينش بيشتر است.

نكته: ازنقطه نظر كيفيت كنجاله ها عاملي كه براي ما مهم است رنگشان است اگر كنجاله رنگش سوخته باشد نشان دهنده آن است كه اسيد آمينه لايزين آن با قند فروكتوز تركيب شده و اين مواد را از دسترس خارج كرده است.به طور كلي رنگ كنجاله ها هرچه زردتر باشد بهتر است.

كنجاله تخم پنبه دانه:

دانه پنبه دانه روغن زيادي دارد ودر نتيجه انرژي آن بالاست به همين دليل در گاو شيرده به مقدار زياد مصرف نمي شود و ميزان استفاده آن حداكثر 1.5 كيلو گرم است و بهتر است كه بيشتر از 6 ماه خريداري نشود.

كربنات كلسيم :

به عنوان تاْمين كننده كلسيم جيره استفاده مي شود.

اوره:

بهتر است در گوسفند و گاو پرواري استفاده شود ودر هنگام مصرف آن حتماٌ بايد از ملاس استفاده كرد زيرا باعث افزايش سنتز پروتئين هاي مختلف مي شود.

بي كربنات سديم يا جوش شيرين:

در جيره گاو پرواري اگر كنسانتره زياد باشد بايد 1.5 تا1.8% جوش شيرين به جيره اضافه كرد.

اكسيد منيزيم:

به عنوان بافر در جيره استفاده مي شود

مكمل كاني دام :

هنگامي كه شكمبه گوساله فعال نشده باشد براي جذب ويتامين هاي محلول از مكمل هاي كاني دام(مكمل مرغ گوشتي)استفاده مي كنيم.

آنزيميت يا سيليكات آلمينيوم:

به طور كلي زياد مصرف نمي شود و بايد در حدود 5%در جيره منظور شود تا اثر خود رااعمال كند و اگر كمتر مصرف شود فايده اي ندارد.

نمك طعام:

در جيره گاو پر توليد بايد 46%اضافه شود يا به ميزان 450 گرم در 100 كيلو گرم.

پودر ماهي:

حداكثر به ميزان 10% در جيره منظور مي شود،چربي آن از 10 % كمتر است و اگر از 10 % بيشتر باشد روي ميكروارگانيسم هاي شكمبه تاثير مي گذارد و قابليت هضم فيبر را كم مي كند و در نتيجه چربي شير كم مي شود.

مكمل مواد معدني:

به ميزان 0.5كيلو در 100كيلو گرم يا 0.5%استفاده مي شود

باگاس نيشكر:

خوراكي است كه پس از استخراج قند از نيشكر حاصل مي شود. 

تهيه وتنظيم:محمود محمد ظاهري