انگلهای خارجی دام

انگلهای خارجی در تمام گونه های جانوری وجود داشته و خسارات فراوانی به دامها وارد می نمايند . اين انگلها عمدتا به سه صورت به صنعت دامپروری خسارت وارد می كنند :‌
-  كاهش بازدهی دامها به علت ايجاد بيماريهای پوستی ، كم خونی ،‌لاغری و كاهش رشد دامها .
- انتقال عوامل بيماريزا مانند بابزيوز در گوسفند ، تيلريوز در گاو ، بيماری ويروسی تب خونريزی دهنده كريمه ـ كنگو و انسفاليت ناشی از كنه .                                              
- ايجاد خسارت به پوست و چرم و فرآورده های دامی و كاهش توليد گوشت .
انگلهای خارجی عمدتا شامل انواع كنه ، جرب ، شپش و انواع مگسها و لارو آنها هستند .

كنه : (Tick)كنه از شاخه بند پايان و زير شاخه شليسراتها هستند . كنه ها دارای انواع يك ميزبانه ،‌دو ميزبانه و سه ميزبانه هستند .كنه های ايكسودس ، هيالوما و بوافيلوس از خانواده كنه های ايكسوديده ( كنه های سخت ) بوده و عمدتا در نشخوار كنندگان ايجاد بيماری می كنند .كنه های ارگاس پريسكوس ( كنه مرغی ) از خانواده كنه های آرگاسيده ( كنه های سخت بوده و عمدتا در نسخوار كنندگان ايجاد بيماری می كنند .كنه های ارگاس پرسيكوس ( كنه مرغی ) از خانواده های كنه های آرگاسيده ( كنه های نرم ) هستند .كنه ها در انتقال بيماريهای تك ياخته های خونی مانند بابزيوز و تليريوز در گوسفند و گاو و بيماريهای ويروسی مانند تب خونريزی دهنده كريمه ، كنگو و نيز بيماری اسپيروكتوز در دامها اهميت خاصی دارند .

كنترل : استفاده از انواع سموم حشره كش مانند كومافوس ، فن والريت ، پرمترين و فلومترين در مبارزه با اين انگلها موثر می باشند .

جرب : (Mite)جربها به 4 دسته پسوروپتيك ، ساركوپتيك و دمودكتيك تقسيم می شوند جربها در داخل پوست يا روی پوست ميزبان خود به صورت دائمی زندگی می كنند و فرم بالغ آنها دارای هشت پا بوده ، تخم مرغی شكل و سفيد رنگ است و قطر آنها حدود 5/0 ميليمتر می باشد .جربها در حيوانات اهلی ايجاد انواع بيماريهای پوستی مانند درماتيت ، ريزش پشم پشم و مو ، خارش ، چروكيدگی و زخمهای پوستی می كنند .

روش مبارزه :‌حمام دادن دامها با سمومی مانند كومافوس . فوسمات و توكسافن و نيز حشره كشهای تزريقی سيستميك ماند آيورمكتين موثر می باشد .                                 

شپش : (Lice)شپشها دو دو گروه عمده شپشهای خونخوار و شپشهای گزنده تقسيم می شوند . شپشهای خونخوار باعث بروز كم خونی در ميزبانی شده و بيماريهای عفونی را منتقل می نمايند . اين شپشها عمدتا در دامها ديده می شوند . شپشهای گزنده باعث بروز خارشهای پوستی و اذيت و آزار ميزبان شده ، تحريك پوستی ، موريختگی ، ايجاد دلمه را سبب می شوند . اين انگلها عمدتا در پرندگان ديده می شوند .

روش مبارزه :‌در درمان شپشها عمدتا از تركيبات ارگانوفسفره استفاده يم شود . استفاده از از سم به صورت پودر و يا پور ـ آن ( ريختن مستقيم ) موثرتر است .

ساير انگلهای خارجی دامها :‌انواع مياز  ، هيپودرما ، انواع كك ، انواع درماتوميتها ، انگلهای خارجی زنبور عسل مانند كنه واروا و غيره .

ترکیبات آغوز ( compounds of colostrom ) :

اولین شیر تولیدی بعد از زایمان را آغوز ( COLOSTRUM ) مینامند که ترکیب متفاوتی با شیر معمولی دارد . بطوریکه بیشترین اختلاف در درصد بالای پروتئین آغوز است .

 بخش اعظم این افزایش پروتئین به حضور گلبولین ها به خصوص ایمونوگلبولین ها نسبت داده میشود که حاوی پادتن ها میباشند . دستگاه گوارش پادتن ها را طی 24 ساعت اول زندگی گوساله جذب میکند و یک مصونیت غیر فعال (PASSIVE IMMUNITY ) را از گاو به گوساله انتقال میدهد . درصد خاکستر و چربی آغوز تا اندازه ای از شیر طبیعی بیشتر است . این اختلاف باعث میشود که کل مواد موجود در آغوز دو برابر شیر معمولی باشد . افزایش چربی و کل مواد جامد ممکن است از این حقیقت باشد که گوساله تازه متولد شده نیاز به یک منبع قوی ENERGY دارد و طبیعت از این طریق نیاز وی را بر طرف نموده است . اگر چه در جدول بالا میزان ویتامین A در شیر طبیعی و آغوز مقایسه نشده لیکن میزان این ویتامین 10 برابر شیر طبیعی است . ذخیره ویتامین A در گوساله جوان در هنگام تولد خیلی کم است و مصرف آغوز راهی برای افزایش سریع این ویتامین به حساب می آید و این ویتامین به جهت نقش آن در مهار بیماریهای عفونی از اهمیت بالایی برخوردار میباشد .

سندرم مرگ ناگهانی در نیمچه های گوشتی ( acute death syndrome ) :

بیش از 25 سال است که سندرم مرگ ناگهانی شناخته شده است , اما فقط در حدود 10 سال است که وقوع این بیماری در جوجه های گوشتی اهمیت پیدا کرده است . نامهای دیگر این عارضه سندرم مرگ حاد ( acute death syndrome ) و یا افتادن به پشت ( flip over ) میباشد . این عارضه در جوجه خروسها شایعتر است و خصوصا در دوره حداکثر رشد رخ میدهد . شروع تلفات ممکن است در سن 3 تا 4 روزگی باشد اما بیشترین تلفات در سن 3 تا 4 هفتگی رخ میدهد و تقریبا تمام جوجه های تلف شده از این سندرم از پشت می افتند . میزان تلفات ممکن است 1 تا 2 % در گله های مختلط و بیشتر از این میزان در گله های صرفا خروس است , که به طور معمول تلفات تا 4% میرسد . بنابراین ضرر اقتصادی آن بسیار زیاد است . به علت عدم وجود جراحت بر روی بافتهای بدن تشخیص آن از طریق کالبدگشایی بسیار مشکل است . بدون استثنا , جوجه های تلف شده از این عارضه همگی چاق بوده و چینه دان و سنگدان آنها پر از غذا است . این بیماری احتمالا دارای منشا متابولیک , همراه با عدم تعادل الکترولیت ها و در نتیجه , فیبریلاسیون بطن چپ میباشد .

تقریبا تردیدی وجود ندارد که هر عامل تغذیه ای و یا مدیریتی بر روی سرعت رشد میتواند بر سندرم مرگ ناگهای تاثیر گذارد . با استفاده از جیره های دارای مقادیر کم مواد مغذی ( 18% cp , 2400 kcal.d/kg ) میتوان قطعا این بیماری را ریشه کن نمود . البته این عمل از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نمیباشد . وقوع این عارضه در جوجه هایی که energy جیره غذایی آنها بجای نشاسته یا چربی از گلوکز تامین شده , بسیار بیشتر بوده است . به نظر میرسد که یک نوع عدم تعادل متابولیک در این بیماری دخیل باشد , هرچند شواهد روشنی برای اثبات آن وجود ندارد . این مشکل تا حدی ناشی از تغیرات متابولیک است که سریعا پس از مرگ رخ میدهد , بنابراین نتایج آزمایش مواد مختلف موجود در خون , به زمان خونگیری پس از مرگ بستگی خواهد داشت .

در جوجه هایی که اسیدلاکتیک به آنها تزریق شده بود , وقوع این این بیماری بسیار بالا ( تا 100% ) بود . اسید لاکتیک در هنگام فعالیت شدید پرنده و زمانی که تقاضا برای energy بسیار بالا است تولید میشود . پش از تزریق اسید لاکتیک به داخل چینه دان مشاهده شد که نوع جیره در زمان آغاز این سندرم تاثیر میگذارد . در این صورت استفاده از جیره هایی که عمدتا بر پایه گلوکز تهیه شده بودند , مرگ ناگهانی در کمتر از 1 دقیقه حادث شد , در صورتی که وقوع این سندرم در جوجه های تغذیه شده با جیره بر پایه نشاسته بعد از 1 ساعت و در جیره های پر چربی حداقل 2 ساعت پس از تزریق اسید لاکتیک بوده است .

مشخص شذه است که در چینه دان جوجه های تغذیه شده با غذای آردی ( mash ) در مقایسه به جیره های پلت ((pellet شده , اسید لاکتیک بیشتری تولید میشود بنابراین اگر اسید لاکتیک در بروز سندرم مرگ ناگهانی موثر باشد , مزیت استفاده از جیره های پلت شده مشخص میگردد . از طرف دیگر استفاده از پلت به عنوان یکی دیگر از راههای بروز این بیماری مطرح شده است که به علت سرعت رشد جوحه های تغذیه شده با آن میباشد .

وقوع این عارضه در هنگام خوراک دادن و در شرایط تنش گرمایی نیز رخ داده است که با تجویز 0.62 گرم بی کربنات پتاسیم به ازای هر مرغ در آب آشامیدنی به مدت 3 روز کاهش یافت و با مخلوط کردن 3.6 kg کربنات پتاسیم در هر تن خوراک به سطح فابل قبولی رسید . وجود مقدار زیاد نمک طعام در جیره غذایی نیز در بروز سندرم مرگ ناگهانی موثر بوده است و شاید این به علت تاثیر غیر مستقیم نمک زیاد جیره بر پدید امدن آسیت (ascites) باشد .

کاملا روشن است که سندرم مرگ ناگهانی در اثر سرعت زیاد رشد و به واسطه برخی تغیرات در متابولیسم و بخصوص تعادل اسید و باز بدن رخ میدهد . سندرم مرگ ناگهانی را با تغیر در تغذیه و یا مدیریت , به صورتی که باعث کاهش رشد شود , میتوان کاملا ریشه کن نمود . البته چنین تصمیماتی باید بر اساس شرایط اقتصادی منطقه اخذ شود و در حال حاضر نمیتوان صرفا یک عامل مشخص را مسبب ایجاد بیماری دانست .

تغذيه جوجه هاي گوشتي يك روزه

 برنامه هاي فعلي تغذيه جوجه هاي گوشتي كه از زمان ورود به سالن تا 21 روزگي استفاده مي شود يك خوراك آغازين ( استارتر 1 ) مي باشد. فرمول اين خوراك موجب مصرف همان مواد مغذي در جوجه هاي يكروزه مي شود كه در پرندگان مسن تر مصرف مي شود ولي يافته ها و تحقيقات جديد نشان مي دهد كه اين كار صحيح نيست. قابليت و امكان استفاده از اجزاء تشكيل دهنده خوراك در جوجه هاي خيلي جوان به مراتب ضعيف تر از پرندگان مسن تر است.
تفاوتهايي كه در نحوه استفاده از غذا در جوجه هاي جوان وجود دارد بخاطر تطابق و سازگاريهاي ايجاد شده در طي انتقال از زندگي جنيني به زندگي طبيعي است. به عبارت ديگر انتقال از تغذيه مادري به تغذيه خارجي. آگاهي دقيق از تكامل جنين در زمان انكوباسيون بخصوص در روزهاي پاياني آن و بلافاصله پس از تولد اهميت زيادي دارد. نحوه تغذيه جنين و تغييرات دستگاه گوارش در دوران انكوباسيون و رشد اوليه آن پس از تفريخ يك نقش كليدي در اين مورد دارد. افزايش ميزان گلوكز خون بوسيله استفاده از مواد افزودني و غذاهاي مخصوص با حداكثر نشاسته ژلاتينه شده  نيز از مواردي هستند كه موجب بهبود رشد اوليه جوجه مي شوند. فرمول مخصوصي كه بتواند در ابتداي زندگي نياز جوجه را تأمين كند تا سن 3 يا 4 روزگي بيشتر مورد نياز نيست.

برای دریافت متن کامل به ادامه مطلب بروید ...